صدّیق شهید

شیخ صدوق از احمد ابن علی انصاری نقل کرده است:از ابا صلت هروی پرسیدم ماُمون با آن همه احترامی که به حضرت رضا علیه السلام داشت و او را ولیعهد خود کرده بود چگونه دلش راضی شد آن حضرت را بکشد؟ابا صلت گفت دوست داشتن ماُمون برای این بود که از دانش و شایستگی آن حضرت آگاهی داشت،ولایتعهدی خود را به حضرت داد تا به مردم نشان دهد که آن حضرت علاقه مند به دنیاست و در آخر از چشم مردم بیفتد،اما وقتی که دید این کارش موجب محبوبیت بیشتر و موقعیت بهتر امام در بین مردم شد علمای فرق مختلف از شهرهای مختلف را دعوت کرد تا با امام مناظره و مباحثه کنند و یکی از آنها بر امام غلبه کند و به این ترتیب جایگاه او نزد دانشمندان متزلزل و نقصان علمی آن امام نزد مردم آشکار شود. اما هر یک از یهود و نصاری و مجوس و صابئین و براهمه و ملحدین و دهریه و فرقه های مسلمان مخالف با آن حضرت مباحثه کردند شکست خوردند و در برابر استدلالهای حضرت درمانده شدند.این اتفاق سبب شد مردم بگویند به خدا سوگند امام رضا از ماُمون برای خلافت سزاوارتر است.خبر چینها این کلام مردم را به ماُمون می رساندند که باعث کینه ماُمون و حسادت شدید او شده بود.و از سوی دیگر امام علیه السلام در برابر ماُمون از بیان حق واهمه نداشت و در بسیاری از موارد جوابهائی به ماُمون میداد که او ناراحت میشد و همین موجب خشم و کینه او شده بود ولی آن را اظهار نمیکرد تا وقتی که از مکر و حیله ناتوان شد آن حضرت را با سمّ شهید کرد.(عیون اخبارالرضا جلد دوم صفحه 265)